Kaizen Trakya Danışmanlık, Türkiye’deki patlayıcı ürünler üreten veya patlama riski bulunan fabrikalar için kanunlara uygun şekilde patlamadan korunma dokümanı hazırlama hizmeti sunan öncü bir danışmanlık firmasıdır. Patlayıcı maddelerin üretimi veya kullanımıyla ilişkili işletmeler, yasal düzenlemelere uyum sağlamak ve çalışanlarının güvenliğini sağlamak için titizlikle hareket etmelidir. İşte bu noktada Kaizen Trakya Danışmanlık devreye giriyor.
Patlamadan korunma dokümanı, patlayıcı maddelerin üretimi, depolanması, taşınması ve kullanılması sırasında alınması gereken güvenlik önlemlerini detaylı bir şekilde belirleyen bir belgedir. Kaizen Trakya Danışmanlık olarak, uzman danışmanlarımızla birlikte işletmelerin ihtiyaçlarına uygun patlamadan korunma dokümanlarını hazırlıyoruz. Bu dokümanlar, işletmenin mevcut durumunu değerlendirir, potansiyel riskleri belirler ve gerekli güvenlik önlemlerini içerir.
Hizmetimiz kapsamında, Türkiye’nin güncel patlamadan korunma mevzuatına uygun olarak, işletmenizin özel ihtiyaçlarına göre özelleştirilmiş patlamadan korunma dokümanlarını hazırlıyoruz. Ayrıca, dokümanın oluşturulmasından sonra da işletmenize danışmanlık hizmeti sunarak, dokümanın etkin bir şekilde uygulanmasını sağlıyoruz.
Kaizen Trakya Danışmanlık olarak, işletmelerin patlama risklerini en aza indirerek çalışanlarının güvenliğini sağlamalarına yardımcı oluyoruz. Daha fazla bilgi almak ve patlamadan korunma dokümanı hazırlama hizmetlerimizden faydalanmak için bizimle iletişime geçmekten çekinmeyin.
Grizulu kömür madenleri ile başlayan “patlayıcı ortamların tehlikesi ve alınan önlemler” gelişen kimya ve petrol sanayisi ile diğer endüstri kollarına kadar uzanmıştır. Patlayıcı ortamın üç ana ayağı bulunmaktadır. Patlama üçgeni denilen bu ayaklar şunlardır:
- 1) Patlayıcı madde
- 2) Ateşleme kaynağı
- 3) Oksijen veya hava
Bu üç unsur bir araya geldiğinde patlama tehlikesi oluşmaktadır. Alınan tedbirler de bu üç öğeden bir veya birkaçını yok veya izole etmeye yöneliktir. Patlayıcı gaz, buhar, sis veya toz içeren proseslerin tehlike yaratmasını önlemek için öncelikle prosesin patlayıcı içermemesi için tedbir alınmakta, olamıyor ise ateşleme kaynakları özel tasarımla tehlikesiz hale getirilmeye çalışılmaktadır. Ateşleme kaynağını çoğunlukla elektrikli aletler barındırdığından, “exproof” veya “patlayıcı ortamlar ve alınan önlemler” denilince akla hemen elektrikli aletler gelmektedir. Halbuki günümüzde ve özellikle ATEX devriminden sonra exproof olayının yalnızca elektrikli aletlere özgü olmadığı kesin olarak ortaya konmuştur. Aslında exproof yerine ATEX veya IECEx tabirlerini kullanmak belki daha isabetli olacaktır. ATEX bir Avrupa deyimi ve Avrupa uygulamasıdır. Dünya IECEx tabir edilen uluslararası bir uygulamaya doğru yol almaktadır. Biz bu yazımızda ATEX ve Türkiye’deki uygulamalarından söz edeceğiz.
ATEX Yönetmelikleri
İlk yayımlanan teçhizatla ilgili ATEX 94/9 Direktifi’dir. Bu direktifin yayınlanması ile ilgili ilginç bir hikayesi de bulunmaktadır. Bir yıl sonra yürürlüğe konulmak üzere oylanan direktif geri çekilip tekrar oylandıktan sonra 7 yıl uyum süresi verilmiştir. Çünkü İngiltere gibi bazı Avrupa ülkeleri eski aletlerini toparlayıp yeni statüye getirebilmek için zamana ihtiyaçları olduğunu belirtip yürürlük süresinin uzatılması talebinde bulunmuşlardır. Direktifin İngilizce ve Türkçe isimleri aşağıdaki gibidir:
DIRECTIVE 94/9/EC of The European Parliament and The Council of 23 March 1994 on the approximation of thelaws of the Member States concerning equipment and protective systems intended for use in potentially explosive atmospheres.
ATEX 94/9/AB: Muhtemel Patlayıcı Ortamda Kullanılan Teçhizat ve Koruyucu Sistemler ile İlgili Yönetmelik (94/9/AT) Resmi Gazete: 25.10.2002, 24919.
Bu Yönetmelik 2002’de yayımlanmış ve Avrupa ile eş güdümlü olarak hemen hemen aynı tarihlerde yürürlüğe konulmuştur. Teçhizatla ilgili ATEX Yönetmeliği 2014 yılında yeniden düzenlenerek 2016 yılında yeni şekli ile yürürlüğe girmiştir. Yeni ismi aşağıdaki gibi olan söz konusu yönetmelik Türkiye’de de aynı zamanlarda yayımlanmıştır:
“Muhtemel Patlayıcı Ortamda Kullanılan Teçhizat ve Koruyucu Sistemler ile İlgili Yönetmelik (ATEX 2014/34/ AB), 30.06.2016, RG 29758.”
İkinci ATEX Direktifi patlayıcı ortamlarda çalışanların iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili olup, 1999 yılında yayımlanarak ATEX 94/9’da olduğu gibi aynı şekilde 7 yıl uyumluluk süresi tanınarak 2006 yılında mecburi hale getirilmiştir. Söz konusu Yönetmelik aşağıdaki İngilizce ve Türkçe isimlerle yayımlanmış olup, Türkiye’de 6331 sayılı İş Güvenliği Yasası kapsamına alınarak içerik değiştirilmeden son şekli ile 2013 yılında tekrar yayımlanmıştır:
“ATEX 137: Directive1999/92/EC of the European Parliament and of the Council on minimum requirements for improving the safety and health protection of workers potentially at risk from explosive atmospheres. Çalışanların Patlayıcı Ortamların Tehlikelerinden Korunması Hakkında Yönetmelik (ATEX 99/92/AB) 30.04.2013 RG: 28633.”
Kısaca ATEX kısa adı ile anılan iki adet yönetmelik mevcuttur:
- 1) ATEX 2014/34/AB (ATEX 94/9)
- 2) ATEX 137
Kaynakça: ATEX YÖNETMELİKLERİ ve TÜRKİYE’DE EXPROOF SEKTÖRÜNÜN DURUMU. Erişim: https://www.emo.org.tr/ekler/b1dc012f5242824_ek.pdf?dergi=1114